De “steen in de Nijl”

Vandaag gaan we naar het stadje Jinja, gelegen aan de noord kant van Lake Victoria. Dat betekent om 08.00 uur gezamenlijk ontbijt en om 09.00 uur in een 15 persoons bus van Noah’s Ark met Daniel als chauffeur op weg. Het plan is echter dat onderweg, nog in Mukuno, een winkel wordt bezocht waar de dames een jurk of japon met Afrikaanse print kunnen uitzoeken en bestellen, die wordt dan gemaakt en kun je na een paar dagen ophalen. De winkel was echter nog gesloten en omdat alle kledingwinkeltjes op dit gebied in Mukuno wel gesloten leken te zijn, zijn we vertrokken naar onze eindbestemming.

Op weg daar naar toe, heeft Daniel echter nog een bezoek aan de waterval van Ssibwa gepland, met rondleiding door een gids. De waterval ligt in een bosrijk gebied en het water komt ergens uit de bodem. Die bodem is hier – net als in het hele gebied hier – sterk ijzerhoudend waardoor het water een roodachtig/donkerbruine gloed heeft. De gids vertelde ons dat het terrein een heilige plaats was en nog is voor de oorspronkelijke bewoners van dit gebied, de Baganda. De Baganda-naam Ssibwa betekent in het Engels zoiets als “You cannot block me”, ofwel in het Nederlands: je kunt mij niet tegenhouden. En daarmee is de bescheiden waterval verklaart: het water van het boven loopse stroompje laat zich inderdaad niet tegen houden. Op het terrein staat ook een heilige boom, waar nog steeds gebeden worden uitgesproken en offers gebracht. Het offer is altijd een soort laken, dat wordt gemaakt van de schors van bomen. De offerboom heeft ook een naam: de “God of Peace”,  de God van de Vrede. Na een uur rijden we verder en omstreeks 11.30 uur arriveren we bij een kippen restaurant. We worden niet alleen door de eigenaar verwelkomt, maar – nog in de bus gezeten – een beetje overvallen door Ugandezen die bananen en frisdrank aan je willen verkopen, dat alles allemaal in de wegberm en niet helemaal ongevaarlijk. De verkopers krijgen commissie op de verkochte omzet van de leverancier van de bananen en de frisdrank, waarmee hun enthousiasme wel is verklaard.

De kip is een kippenpoot op een stok en smaakte prima. Er was ook nog iets anders van de kip op stok verkrijgbaar, we vermoeden dat het kippenlevertjes waren. Een en ander kon worden weggespoeld met frisdrank.

Hierna gingen we dan op weg naar het hoofddoel van de reis: de bron van de Nijl.

Over de Nijl, Lake Victoria en Jinja is wel wat te vertellen:

De oorsprong van de Nijl is lang een mysterie gebleven, maar in 1862 werd de bron ontdekt door de Engelsman John Hanning Speke – van beroep ook daadwerkelijk ontdekkingsreiziger –  na een barre tocht ontdekt bij het toenmalige vissersgehucht Ejjinja. Het water stroomde via een waterval, door Speke Rippon Falls genoemd, weg naar het noorden. De waterval werd door de lokale bevolking Ejjinja genoemd, hetgeen zoiets betekend als: De steen in het water. Zijn bericht dat hij de Nijl-bron had gevonden werd met grote scepsis in de toenmalige wetenschappelijke kringen ontvangen. Pas in 1875 werd door een andere Engelsman, Robbert Stanley, bevestigd dat Speke inderdaad de bron had ontdekt. Stanley heeft “gewoon” de loop van de Nijl gevolgd vanaf de bron, een gat in de bodem aan de noordzijde van Lake Victoria waaruit het water overvloedig stroomde, tot aan de monding bij Alexandrië in Egypte. Een reis van zo’n 6400 km door Uganda, Soedan en Egypte, waarmee de Nijl de langste rivier ter wereld is. Speke heeft dit niet meer mogen meemaken: hij overleed nog voor het bewijs van zijn ontdekking door Stanley werd geleverd.

Lake Victoria is het op één na grootste zoetwater reservoir ter wereld, ligt op ca 1100 meter boven zee niveau, is zo groot als Nederland en België samen en is maximaal ca. 65 meter diep. Het meer bevat veel vis waarvan de lokale bevolking nog steeds voor een groot deel leeft. Uiteraard verdampt er enorm veel water uit het meer. Dit regent uit in het kustgebied van het meer op het zeer vruchtbare land, dat in heel Uganda trouwens toch al bijzonder vruchtbaar is. Het slib uit de Nijl wordt in haar stroomgebied afgezet tijdens het regenseizoen, waarmee met name de vruchtbare Nijloevers in Egypte zijn verklaard.

In 1954 is een stuwdam in de Nijl bij Jinja gereed gekomen, de opgewekte stroom gaat naar afnemers in Uganda, Kenia en Tanzania. Dat betekende wel het einde van de Rippon Falls: het verval is nu nihil.

We hebben met een niet helemaal waterdichte houten boot met buitenboordmotor onder een zonnetent in een lichte regenbui een tocht gemaakt over de Nijl en het noordelijkste puntje van Lake Victoria. We hebben een heleboel vogelsoorten gezien, waarvan de visarend (een vis vangende roofvogel) en de kariboe (een aaseter met niet erg lange veerloze nek en lange scherpe snavel) genoemd moeten worden. Tevens is een otter gesignaleerd. We zijn over (!) de Nijlbron gevaren. Normaal staat in dit jaargetijde dit deel van het meer droog, maar: het weer is al enige tijd van slag en in dit normaal droge seizoen heeft het al flink geregend. Het meer staat nu ca. 50 cm hoger dan normaal en de bron ligt dus onder de waterspiegel van het meer. Duidelijk is echter wel te zien dat water met grote kracht omhoog komt en zelfs iets hoger dan de waterspiegel van het meer uitstijgt alvorens weg te vloeien naar de stuwdam. Bron water en het meer water vermengen pas na een 10-tal meters stroomafwaarts.

Bij het uitstappen op de aanleg plaats was het net droog en begon de zon te schijnen. Op de aanlandplaats staat een standbeeld van de Indiase vredesactivist Mahatma Gandhi. Gandhi werd in 1948 in India vermoord, zijn as is uitgestrooid in de Nijl.

In jinja hebben we de toerist uitgehangen en zijn voor thuis en het thuisfront wat inkopen gedaan, zullen we maar zeggen.

Over Jinja is nog te vertellen dat een zekere Winston Spencer Churchill – het betreft hier de latere Sir en Britse WO2 Prime Minister – in 1908 al schreef dat Jinja en omgeving alles in zich hadden om een belangrijk economisch centrum te worden. En zo ging het ook: vandaag de dag is de stad met ca. 90.000 inwoners een belangrijk industrieel centrum en verkeers knooppunt en in grootte de 2e stad van Uganda.

Na de inkopen zijn we naar Mukuno terug gereden en hebben daar de nodige boodschappen gedaan voor onder andere het avondeten. Daarna bleek dat de jurken winkel open was en is het nodige gekocht en besteld. Om 19.00 uur waren we terug in ons huis en hebben we prima gegeten: rijst met vlees/groente en kerrie erop.

bestorming van het busje met potentiele klanten

In de boot bij de oorsprong van de Nijl

Souvenirs shoppen voor thuis

3 gedachten over “De “steen in de Nijl”

  1. Vanmorgen hebben we – in de Zuidfranse zon – jullie verslag gelezen. De schrijver of schrijfster van vandaag heeft zich heel goed verdiept in de geschiedenis en economie van Oeganda! Ook weer mooie foto’s. Naar de kapper geweest Marlous?☺
    Liefs voor iedereen en een dikke kus voor Marlous en Bas.
    Arnold en Marit.

  2. Heeft iedereen vandaag deze blog wel ontvangen in zijn mail? Aan de paar reacties te zien denk ik van niet. Ik heb geen mailtje ontvangen vandaag, dus deze blog via de website opgezocht.

Een reactie plaatsen